لوله ASTM A53 یکی از پرکاربردترین استانداردهای لوله فولادی در دنیاست و در لوله‌کشی آب، بخار، گاز، هوا و سازه استفاده میشود. در این مقاله تیپ‌های F، E و S، فرق گرید A و B، ترکیب شیمیایی، خواص مکانیکی و تفاوت A53 با A106 و API 5L را می‌خوانید.
فهرست مطالب
لوله ASTM A53 چیست؟
ASTM A53/A53M استاندارد انجمن آزمون و مواد آمریکا برای «لوله فولادی سیاه و گالوانیزه گرم، درزدار و بدون درز» است. این استاندارد لوله‌هایی با سایز اسمی ⅛ تا ۲۶ اینچ را پوشش می‌دهد که برای کاربردهای مکانیکی و فشاری و همچنین انتقال بخار، آب، گاز و هوا ساخته میشوند. لولههای A53 برای جوشکاری، خم‌کاری و فلنج‌کاری مناسب‌اند.
ابعاد و ضخامت لولههای A53 معمولاً با اسکجول یا کلاس وزنی (STD، XS و XXS) بیان میشود؛ جدول کامل را در جدول اسکجول لوله ببینید.
تیپ‌های F، E و S
استاندارد A53 لوله‌ها را بر اساس روش تولید به سه تیپ تقسیم می‌کند:
| تیپ | روش تولید | گریدها |
|---|---|---|
| F | جوش کوره‌ای (Furnace-butt welded) با جوش پیوسته | فقط گرید A |
| E | جوش مقاومت الکتریکی (ERW) | گرید A و B |
| S | بدون درز (Seamless) | گرید A و B |
تیپ E همان لوله‌ی درزجوش مستقیم است؛ برای آشنایی بیشتر با روش‌های تولید، مقاله‌ی فرق لوله اسپیرال، ERW و مانیسمان را بخوانید.
گرید A و گرید B
هر تیپ در دو گرید تولید میشود. گرید B کربن و منگنز بیشتری دارد و استحکامش بالاتر است؛ به همین دلیل در بازار پرمصرف‌تر است. گرید A نرم‌تر است و برای کاربردهایی که خم‌کاری سرد یا کویل کردن زیاد دارند مناسب‌تر است.
ترکیب شیمیایی لوله A53
| عنصر (حداکثر٪) | S و E — گرید A | S و E — گرید B | F — گرید A |
|---|---|---|---|
| کربن (C) | ۰٫۲۵ | ۰٫۳۰ | ۰٫۳۰ |
| منگنز (Mn) | ۰٫۹۵ | ۱٫۲۰ | ۱٫۲۰ |
| فسفر (P) | ۰٫۰۵ | ۰٫۰۵ | ۰٫۰۵ |
| گوگرد (S) | ۰٫۰۴۵ | ۰٫۰۴۵ | ۰٫۰۴۵ |
مجموع مس، نیکل، کروم، مولیبدن و وانادیم نباید از ۱ درصد بیشتر شود.
خواص مکانیکی لوله A53
| خاصیت | گرید A | گرید B |
|---|---|---|
| استحکام کششی (حداقل) | ۳۳۰ مگاپاسکال (۴۸٬۰۰۰ psi) | ۴۱۵ مگاپاسکال (۶۰٬۰۰۰ psi) |
| استحکام تسلیم (حداقل) | ۲۰۵ مگاپاسکال (۳۰٬۰۰۰ psi) | ۲۴۰ مگاپاسکال (۳۵٬۰۰۰ psi) |
الزامات مهم استاندارد A53
- آزمون هیدرواستاتیک: هر لوله باید تحت فشار آزمون آب قرار بگیرد.
- عملیات حرارتی درز جوش: در لولههای تیپ E گرید B، درز جوش باید پس از جوشکاری عملیات حرارتی شود.
- آزمون خمش و پهن‌کردن: برای اطمینان از سلامت جوش و شکل‌پذیری لوله.
- سطح لوله: سیاه (بدون پوشش) یا گالوانیزه گرم.
- سرلوله: ساده، پخ‌دار برای جوش، یا رزوه‌دار با بوشن.
فرق A53 با A106 و API 5L
| ویژگی | ASTM A53 | ASTM A106 | API 5L |
|---|---|---|---|
| کاربرد اصلی | لوله‌کشی عمومی، آب، بخار، گاز و هوا با فشار متوسط | دما و فشار بالا (نیروگاه، پالایشگاه) | خطوط انتقال نفت و گاز |
| روش تولید | درزدار (F و E) و بدون درز (S) | فقط بدون درز | درزدار و بدون درز |
| گالوانیزه | سیاه یا گالوانیزه گرم | فقط سیاه | سیاه، معمولاً با پوشش |
برای انتخاب گرید فولاد هم مقاله‌ی فرق ST37 و ST52 را ببینید.
کاربردهای لوله A53
- لوله‌کشی آب، آتش‌نشانی و تأسیسات ساختمانی
- خطوط بخار، هوای فشرده و گاز با فشار متوسط
- لوله‌کشی صنعتی در کارخانه‌ها
- کاربردهای سازه‌ای مثل ستون، شمع و داربست
برای لولههای مدفون، پوشش ضدخوردگی مثل پلی‌اتیلن سه‌لایه یا اپوکسی پودری توصیه میشود.
لوله A53 کالوپ
لولههای درزجوش مستقیم (ERW) و اسپیرال کالوپ طبق استانداردهای ASTM A53، AWWA C200 و DIN تولید میشوند. لوله ERW کالوپ در قطر ۶ تا ۱۶ اینچ و ضخامت ۴ تا ۱۲٫۷ میلی‌متر تولید میشود. وزن سفارش را با ماشین‌حساب وزن لوله حساب کنید.
استعلام قیمت لوله A53
سایز، ضخامت یا اسکجول، گرید، نوع پوشش، مقدار سفارش و محل تحویل را برای واحد فروش کالوپ بفرستید.
محصولات مرتبط کالوپ
پرسش‌های متداول
لوله ASTM A53 چیست؟
استاندارد آمریکایی برای لولههای فولادی سیاه و گالوانیزه، درزدار و بدون درز، در سایز اسمی ⅛ تا ۲۶ اینچ که برای کاربردهای مکانیکی و فشاری مثل انتقال آب، بخار، گاز و هوا استفاده میشود.
فرق گرید A و B در لوله A53 چیست؟
گرید B کربن و منگنز بیشتری دارد و استحکام آن بالاتر است: حداقل استحکام کششی ۴۱۵ و تسلیم ۲۴۰ مگاپاسکال، در مقابل ۳۳۰ و ۲۰۵ مگاپاسکال برای گرید A. در عمل گرید B پرمصرف‌تر است.
A53 تیپ E یعنی چه؟
یعنی لوله با روش جوش مقاومت الکتریکی (ERW) تولید شده است. تیپ S بدون درز و تیپ F با جوش کوره‌ای است.
فرق لوله A53 و A106 چیست؟
A106 فقط بدون درز است و برای دما و فشار بالا طراحی شده؛ A53 هم درزدار و هم بدون درز است و برای کاربردهای عمومی با دمای معمولی استفاده میشود.
فرق A53 و API 5L چیست؟
API 5L مخصوص خطوط انتقال نفت و گاز است و الزامات آزمون و ردیابی سخت‌گیرانه‌تری دارد؛ A53 برای لوله‌کشی عمومی و صنعتی به کار می‌رود.
لولههای کالوپ طبق چه استانداردی تولید میشوند؟
لولههای درزجوش مستقیم (ERW) و اسپیرال کالوپ طبق استانداردهای ASTM A53، AWWA C200 و DIN تولید میشوند.