پروفیل صنعتی یا مقطع توخالی فولادی (HSS) در سالهای اخیر جای خود را در ساختمانسازی، سولهها و ماشینسازی باز کرده است. در این مقاله با انواع، مزایا، کاربرد و نحوه انتخاب پروفیل صنعتی آشنا میشوید.

فهرست مطالب
پروفیل صنعتی چیست؟
پروفیل صنعتی همان مقطع سازهای توخالی (Hollow Structural Section یا HSS) است: مقطعی فولادی با دیواره نسبتاً ضخیم که به شکل مربع، مستطیل یا دایره تولید میشود. تفاوت آن با پروفیلهای ساختمانی سبک (قوطیهای نازک) در ابعاد و ضخامت بیشتر و در نتیجه ظرفیت باربری بالاتر است.
انواع پروفیل صنعتی
- مربعی (SHS): رایجترین نوع برای ستونها؛ مقاومت یکسان در دو جهت.
- مستطیلی (RHS): مناسب تیرها و اعضایی که در یک جهت بار بیشتری میگیرند.
- دایرهای (CHS): بهترین رفتار در برابر پیچش و بار محوری؛ ظاهر معماری زیبا.
فرق پروفیل صنعتی، پروفیل ساختمانی و قوطی
در بازار به همهی مقاطع توخالی مربع و مستطیل «قوطی» یا «پروفیل» میگویند، ولی این مقاطع از نظر ضخامت و کاربرد با هم فرق دارند:
| ویژگی | قوطی و پروفیل ساختمانی (سبک) | پروفیل صنعتی (HSS) |
|---|---|---|
| ضخامت دیواره | معمولاً ۰٫۷ تا ۳ میلیمتر | معمولاً ۳ میلیمتر به بالا |
| ابعاد | کوچک (مثل ۲۰×۲۰ تا ۱۰۰×۱۰۰) | بزرگ (تا ۳۰۰×۳۰۰ و بیشتر) |
| نقش در سازه | غیرباربر یا باربری سبک | عضو اصلی و باربر |
| کاربرد | در و پنجره، نرده، مبلمان، دکوراسیون | ستون، تیر، سوله، پل و ماشینآلات |
| استاندارد رایج | استانداردهای ملی پروفیل سبک | EN 10219 و EN 10210 |
قوطی صنعتی (قوطی سنگین) کالوپ در سایزهای مربعی و مستطیلی از ۱۴۰×۱۴۰ میلیمتر به بالا و ضخامت ۴ تا ۱۵ میلیمتر تولید میشود. ابعاد و جدول وزن هر سایز را در صفحهی قوطی و پروفیل صنعتی کالوپ ببینید.
روش تولید
پروفیلهای صنعتی معمولاً از ورق یا کلاف فولادی به روش فرمدهی سرد و جوشکاری درز تولید میشوند: ابتدا لوله گرد ساخته و سپس با غلتکهای شکلدهنده به مقطع مربعی یا مستطیلی تبدیل میشود. استاندارد اروپایی رایج برای مقاطع فرمدادهشدهٔ سرد EN 10219 است.

مزایای پروفیل صنعتی در سازه
- نسبت مقاومت به وزن بالا: مصرف فولاد کمتر برای همان بار.
- مقاومت پیچشی عالی به دلیل مقطع بسته.
- سطح کمتر برای رنگ و ضدحریق و نگهداری آسانتر.
- اجرای سریعتر و اتصالات سادهتر نسبت به مقاطع ساختهشده از ورق.
- ظاهر تمیز و معماری برای سازههای نمایان.
کاربرد پروفیل صنعتی
- ستون و تیر ساختمانهای فولادی
- سولهها، سالنهای صنعتی و سازههای فضاکار
- پلهای عابر پیاده و سازههای تبلیغاتی
- ماشینسازی، شاسی و تجهیزات صنعتی
- سازههای کشاورزی و گلخانه
گرید فولاد
پروفیلهای صنعتی معمولاً در گریدهای ST37 و ST52 تولید میشوند. ST52 استحکام تسلیم حدود ۵۰٪ بیشتری دارد و برای بارهای سنگینتر مناسب است. مقالهٔ فرق ST37 و ST52 را بخوانید.
محاسبه وزن پروفیل صنعتی
وزن تقریبی هر متر پروفیل مربع یا مستطیل از این فرمول به دست میآید (ابعاد بر حسب میلیمتر):
W (kg/m) ≈ 0.0157 × t × (a + b − 2.86 t)
که a و b اضلاع مقطع و t ضخامت دیواره است. برای مثال پروفیل ۲۰۰×۲۰۰ با ضخامت ۱۰ میلیمتر حدود ۵۸٫۳ کیلوگرم بر متر وزن دارد.
جدول وزن پروفیل صنعتی
وزن تقریبی هر متر پروفیل مربع بر حسب کیلوگرم (ابعاد به میلیمتر):
| سایز ↓ / ضخامت → | ۶ | ۸ | ۱۰ | ۱۲ |
|---|---|---|---|---|
| ۱۴۰×۱۴۰ | ۲۴٫۸ | ۳۲٫۳ | ۳۹٫۵ | ۴۶٫۳ |
| ۱۵۰×۱۵۰ | ۲۶٫۶ | ۳۴٫۸ | ۴۲٫۶ | ۵۰٫۱ |
| ۱۶۰×۱۶۰ | ۲۸٫۵ | ۳۷٫۳ | ۴۵٫۷ | ۵۳٫۸ |
| ۱۸۰×۱۸۰ | ۳۲٫۳ | ۴۲٫۳ | ۵۲٫۰ | ۶۱٫۴ |
| ۲۰۰×۲۰۰ | ۳۶٫۱ | ۴۷٫۴ | ۵۸٫۳ | ۶۸٫۹ |
| ۲۵۰×۲۵۰ | ۴۵٫۵ | ۵۹٫۹ | ۷۴٫۰ | ۸۷٫۷ |
| ۳۰۰×۳۰۰ | ۵۴٫۹ | ۷۲٫۵ | ۸۹٫۷ | ۱۰۶٫۶ |
پروفیل مستطیل با همان محیط تقریباً هموزن پروفیل مربع است؛ مثلاً ۲۵۰×۱۵۰ تقریباً هموزن ۲۰۰×۲۰۰ است. برای سایزهای دیگر از ماشینحساب وزن (تب قوطی) استفاده کنید.
نکات انتخاب و خرید پروفیل صنعتی
- ضخامت واقعی را بسنجید: ضخامت دیواره را با کولیس اندازه بگیرید؛ کمتر بودن ضخامت یعنی ظرفیت باربری کمتر از محاسبات.
- گرید را مشخص کنید: ST37 برای سازههای معمولی و ST52 برای بارهای سنگین؛ گرید باید با نقشهی سازه یکی باشد.
- گواهی آنالیز بخواهید: گواهی شیمیایی و مکانیکی هر محموله نشان میدهد فولاد همان گرید اعلامشده است.
- صافی و گونیا بودن: شاخه نباید پیچیدگی یا قوس داشته باشد و گوشهها باید یکنواخت باشند.
- کیفیت جوش درز: خط جوش باید یکنواخت و بدون ترک یا سوراخ باشد.
- طول شاخه: طول مورد نیاز را از قبل اعلام کنید تا پرت برش کمتر شود.
استعلام قیمت از کالوپ
برای استعلام قیمت پروفیل صنعتی، ابعاد مقطع، ضخامت، گرید، طول شاخه و مقدار سفارش را برای واحد فروش کالوپ بفرستید.
محصولات مرتبط کالوپ
مقالات مرتبط
پرسشهای متداول
فرق پروفیل صنعتی و پروفیل ساختمانی چیست؟
پروفیل صنعتی ابعاد و ضخامت بیشتری دارد و برای اعضای باربر اصلی سازه استفاده میشود؛ پروفیل ساختمانی سبکتر و نازکتر است.
HSS مخفف چیست؟
Hollow Structural Section به معنی مقطع سازهای توخالی.
پروفیل صنعتی در چه سایزهایی تولید میشود؟
بسته به کارخانه متفاوت است؛ پروفیل صنعتی کالوپ در سایز ۱۴۰ تا ۳۰۰ میلیمتر و ضخامت ۴ تا ۱۵ میلیمتر تولید میشود.
وزن پروفیل ۲۰۰×۲۰۰ ضخامت ۱۰ چقدر است؟
حدود ۵۸ کیلوگرم بر متر (با فرمول تقریبی).
فرق پروفیل و قوطی چیست؟
در بازار هر دو اسم برای مقطع توخالی مربع و مستطیل به کار میرود. معمولاً به نوع سبک و نازک «قوطی» و به نوع ضخیم و باربر «پروفیل صنعتی» میگویند.
وزن پروفیل ۲۰۰×۲۰۰ چقدر است؟
به ضخامت بستگی دارد: با ضخامت ۸ میلیمتر حدود ۴۷٫۴ و با ضخامت ۱۰ میلیمتر حدود ۵۸٫۳ کیلوگرم در هر متر.